Thanh Van Tang, tap 38 - LU¿N B¿ X - 2

ĐẠI TẠNG KINH VIỆT NAM

THANH VĂN TẠNG - Tập 38 - LUẬN BỘ X

A-TÌ-ĐẠT-MA PHÁT TRÍ LUẬN - QUYỂN 1

Tạo luận: Tôn giả Ca-đa-diễn-ni Tử

Phụng chiếu dịch: Tam tạng Pháp sư Huyền Tráng

Việt dịch & chú thích: Thích Thái Hòa

Ban Báo Chí & Xuất Bản Hội Đồng Hoằng Pháp

Ấn hành lần thứ nhất, quý IV/2025

Trách nhiệm xuất bản: Thích Nguyên Siêu

Chuyết văn: Tâm Huy

Trình bày & sửa bản in: Quảng Hạnh Tuệ, Nhật Bảo

Thiết kế bìa: Quảng Pháp, Nhuận Pháp

https://hoangphap.org

A-tỳ-đạt-ma Phát trí luận, tên tiếng Phạn là Abhidharma-jñāna-prasthāna sāstra.

A-tỳ-đạt-ma, Hán phiên âm từ Abhidharma của Sanskrit; Abhidhamma của Pāli và dịch là Đối pháp, Đại pháp, Vô tỷ pháp, Hướng, Thắng pháp, Vi diệu pháp...

Đối pháp: Nghĩa là sắc pháp và tâm pháp là đối tượng để trí hướng tới phân tích và liễu ngộ, nên gọi là Đối pháp; Đại pháp là pháp rộng lớn; Vô tỷ pháp là pháp không thể so sánh; Hướng pháp là pháp hướng đến của tuệ; Thắng pháp là pháp thù thắng vi diệu, nên cũng gọi là vi diệu pháp. Vi diệu pháp là pháp vi diệu, pháp ấy là Tứ Thánh đế.

Pháp Tứ Thánh đế là đối tượng để trí và tuệ xâm nhập, phân tích, nhằm hướng tới Niết-bàn thù thắng.

Nhưng, nghĩa nguyên thủy của A-tỳ-đạt-ma là nghiên cứu và phân tích giáo pháp của Phật đã dạy.

Phát trí luận, tiếng Phạn là jñāna-prasthāna śāstra. Jñāna, Hán dịch là trí, prasthāna, Hán dịch là phát; śāstra, Hán dịch là Luận.

Vậy, A-tỳ-đạt-ma Phát trí luận là luận Phát trí đối với Thắng pháp hay vi diệu pháp.

Phát trí luận là luận đầy đủ văn và nghĩa, nên đối với Lục túc luận, Phát trí luận được xem là thân và Lục túc luận được xem là chân của luận Phát trí này (...)